Samsung chưa từng là một doanh nghiệp sáng tạo

Samsung đã thoát khỏi điều người ta vẫn thường nói “không phải mọi điều đều khả thi.” Đó là đánh giá của Wilson Rothman về Samsung trong chuyên mục của ông trên tờ New York Times vào tháng 1 năm 2004. Tuy nhiên, chúng ta không thể hoàn toàn tin vào những điều đó. Đặc biệt trong giai đoạn từ 2008 đến 2010, khi Apple tung ra chiếc iPhone thì đúng là không một doanh nghiệp nào có thể soán ngôi được vị trí doanh nghiệp sáng tạo tuyệt đỉnh này. 

Tuy nhiên, khi tổng hợp những đánh giá đa dạng của các chuyên gia sáng tạo hoặc những đánh giá của các ký giả trên những tờ báo uy tín nước ngoài thì câu nhận định trên quả là một sự thực không thể thay đổi được. 

Trong lĩnh vực cải cách và quản trị, Jeff Dyer và Clayton M Christensen, Hal Gregersen đã viết cuốn sách Innovator DNA (tên tiếng Việt: DNA của nhà cải cách, được Alpha Books mua bản quyền và xuất bản năm 2011) là tác phẩm được đánh giá cao từ các nhà phê bình hàng đầu thế giới. Nhóm tác giả này trong hơn 8 năm liên tục đã điều tra và phỏng vấn, sau đó phân tích về các CEO của Apple, Google, Amazon, Virgin Group. Họ đã tổng hợp các phát hiện thành cuốn sách và nhận được giải nhì giải thưởng McKinsey Adwards của Harvard Business Review. Khi xem xét cuốn sách này, được viết lại theo chiều hướng phù hợp với đại chúng, ta sẽ thấy những phê bình gay gắt dành cho Samsung. 

“Trong danh sách 25 doanh nghiệp hàng đầu theo bình chọn của tờ Business Week, Sony giữ vị trí thứ 9 và vị tri thứ 12 là của Samsung, vốn từ doanh nghiệp điện gia dụng trở thành doanh nghiệp sáng tạo. Tuy nhiên, những nhà đầu tư gần đây đã nhận thấy lĩnh vực điện gia dụng đã không còn mang lại lợi nhuận lớn nữa, dù không dám khẳng định. Tuy vậy, đối thủ cạnh tranh giữ vị trí thứ 17 trong danh sách này của tờ Business Week, Nintendo, đang nắm giữ 26% thứ gọi là sáng tạo hàng đầu. Thông qua những sản phẩm cách tân như máy Wii, Nintendo đã tạo ra được lợi nhuận lớn, và bởi được kỳ vọng sẽ làm tốt hơn nữa trong tương lai nên chúng tôi để nó giữ một vị trí cao trong bảng xếp hạng các doanh nghiệp sáng tạo hàng đầu. Những doanh nghiệp chế tạo xe hơi như BMW, Toyota và Honda lại có vị trí thấp trong bảng xếp hạng này. Lý do không phải là bởi người ta cho rằng các doanh nghiệp này sẽ ngừng sáng tạo trong tương lai, mà vì họ phán đoán rằng những doanh nghiệp này sẽ không dễ gì tạo được lợi nhuận nhờ hoạt động sáng tạo.” - trang 218, DNA của nhà cải cảch 

Năm 2005, tờ Business Week đã bầu chọn danh sách 100 doanh nghiệp có tính sáng tạo nhất trên toàn thế giới. Ở đây, ta có thể hiểu được vị trí 12 trong bảng xếp hạng này của Samsung là một vị trí khá cao. 

Tuy nhiên, vấn đề ở đây chính là phương thức bầu chọn của tờ Business Week. Tiêu chí của nó là sức cạnh tranh về mức độ nổi tiếng của thương hiệu, dựa trên thành tích thực tế trong quá khứ. Câu hỏi được đặt ra là làm thế nào để có thể chọn ra được đâu là doanh nghiệp sáng tạo chỉ bằng việc bỏ phiếu của các nhà quản trị. Để xác định thứ hạng của các doanh nghiệp sáng tạo một cách đúng đắn, người ta phải điều tra xem giá trị thị trường của doanh nghiệp được xếp hạng cao hơn bao nhiêu so với dòng vốn thể hiện năng lực kinh doanh hiện tại của doanh nghiệp đó. Bởi chỉ số này càng cao, mức độ sáng tạo hàng đầu càng cao. 

Thông qua phương pháp đánh giá chính xác hơn về doanh nghiệp sáng tạo, ta sẽ thấy mâu thuẫn trong thứ hạng của 25 doanh nghiệp sáng tạo hàng đầu của tờ Business Week. Samsung vốn ở vị trí 12 sẽ tụt xuống vị trí thấp nhất trong 25 vị trí hàng đầu, với thứ tự lần lượt BMW, Toyota, Honda, Sony sau đó mới tới Samsung. Điều này có ý nghĩa rằng Samsung không phải là một doanh nghiệp sáng tạo hàng đầu. 
Samsung chưa từng là một doanh nghiệp sáng tạo


Samsung chỉ là một kẻ theo đuôi, không thể tạo ra được một sản phẩm mang đúng nghĩa sáng tạo. Đó vẫn là vị trí thực sự của công ty này cho tới năm 2000. Khi một doanh nghiệp nào đó tạo ra sản phẩm sáng tạo, Samsung sẽ lấy sản phẩm đó làm tiêu chuẩn để sản xuất. Đây là thời kỳ Samsung phải hứng chịu chỉ trích từ dư luận thế giới dù có kiếm được bao nhiêu lợi nhuận, nó chỉ là một doanh nghiệp giỏi tạo ra lợi nhuận thay vì một doanh nghiệp sáng tạo. 

Tạp chí Financial Times đã chỉ đích danh Samsung và gọi bằng một từ mang tính chế nhạo một “chiếc máy bán hàng”. Tuy xuất sắc trong việc tạo ra lợi nhuận cao nhất từ kỹ thuật hiện có của mình nhưng nó không có năng lực cách tân và sáng tạo để tạo ra một sản phẩm khai mở một kỷ nguyên mới như Apple đã thành công với iPhone và mới nhất là iphone 6. 

Tờ báo này cũng dự báo rằng “sự thành công trong vài năm gần đây của Samsung không có nền móng trên kỹ thuật tiên phong mà chỉ nhờ vào tốc độ và sự nhanh nhạy. Nhưng rốt cuộc, việc thiếu sáng tạo đích thực sẽ gây tổn thất nặng nề về lợi nhuận”. 

Vào ngày 29 tháng 1 năm 2010, tờ báo này tuy đưa tin Samsung đã đánh bại HP để vươn lên thành một doanh nghiệp công nghệ thông tin đứng đầu thế giới nhưng vẫn không ngừng chỉ trích công ty này thiếu sáng tạo. 

“Nhược điểm của Samsung là thiếu tính sáng tạo và kỹ thuật đáng giá để tạo ra một thương phẩm đỉnh cao giống như iPad hay iphone 5s của Apple. Trong thị trường smartphone tăng trưởng cực nhanh như hiện nay, tỷ lệ nắm giữ thị trường của Samsung chỉ dừng ở mức 5%, bị Nokia (35%) và Apple (17%) bỏ khá xa. Theo công ty điếu tra thị trường Gartner, chiếc smartphone Omnia của Samsung chiếm không tới 3,2% thị phần thế giới.” Đánh giá này sai lầm cũng như có phần quá đáng. Những nhà đầu tư cũng như người tiêu dùng không có bất cứ một kỳ vọng hay ước mong cháy bỏng nào về sự xuất hiện của một sản phẩm sáng tạo được tạo ra từ Samsung. 

Mỗi khi Apple công bố một sản phẩm mới, thậm chí ngay cả khi họ không đưa ra một sản phẩm mới nào, bất cứ ai trên thế giới từng sử dụng iPhone đều mang một sự kỳ vọng vô hạn về một dịch vụ hoặc sản phẩm có tính sáng tạo mới mẻ từ họ. Đó là một bằng chứng rõ nét về việc Apple được coi như một doanh nghiệp sáng tạo. 

Peter Drucker, người được suy tôn là nhà khởi xướng ngành quản trị học hiện đại, trong cuốn sách Innovation and Entrepreneurship (tạm dịch: Tinh thần doanh nghiệp và sự đổi mới) đã từng định nghĩa và giải thích về sáng tạo như sau: 

“Sáng tạo chính là phương cách cụ thể để phát huy tinh thần của nhà doanh nghiệp. Sáng tạo là hoạt động tạo dựng từ tài nguyên vốn có để trao cho nó một năng lực mới. Sáng tạo cũng tự thân là việc tạo dựng ra tài nguyên mới. Con người luôn tìm kiếm cách sử dụng mới mẻ cho những thứ đến từ thiên nhiên, nhưng trước khi trao cho thứ đó một giá trị kinh tế thì không có gì hiện hữu đáng được gọi là "tài nguyên" cả. Trước khi được sử dụng, tất cả thực phẩm chỉ là cỏ dại, tất cả khoáng thạch không gì hơn là những tảng đá. Chỉ hơn một thế kỷ trước, dầu mỏ chỉ là thứ chảy ra từ lòng đất, bauxite hay quặng mỏ aluminum cũng không phải là tài nguyên. Nấm Penicillin khi đó cũng không phải là tài nguyên mà chỉ là virus. Những nhà vi trùng học chỉ chú ý đến việc sao cho không bị nhiễm virus trong quá trình nuôi cấy vi khuẩn của họ. Sau đó, vào năm 1920, bác sĩ Alexander Fleming ở London đã xác nhận rằng nhờ cái gọi là virus mà các nhà vi trùng học đã tìm ra chẩt diệt vi khuẩn. Ngay khi đó, nấm penicillin trở thành một tài nguyên có giá trị.” - trang 47, Innovation and Entrepreneurship 

Để được gọi là một doanh nghiệp sáng tạo thì thành công không xuất phát từ chuỗi tiến triển đều đặn tối thiểu mà từ một bước nhảy vượt bậc. Điều đó có nghĩa rằng sáng tạo không dần phát triển từ một tài nguyên mà phải là một bước nhảy vọt tới tài nguyên có cấp độ cao hơn. Tuy nhiên, với tư cách một kẻ theo đuôi, Samsung đã thành công theo kiểu khi có một sản phẩm sáng tạo nào đó xuất hiện, vượt qua tiêu chuẩn của ngành công nghiệp hiện hữu, và nếu sản phẩm đó không phải phát triển từ một chuỗi tiến triển đều đặn nào đó mà là một sản phẩm tạo ra một dòng thị trường và khách hàng mới hoàn toàn và thành công, nếu đó là một sự thành công bằng sự không liên tục, thì Samsung sẽ bắt chước, mô phỏng sản phẩm đó để tạo ra lợi nhuận. Lý do này đã chỉ ra Samsung không phải là một doanh nghiệp sáng tạo. 

Tham khảo thêm các bài viết tại http://www.tapchimobile.org/

Cùng chủ đề

Không có nhận xét nào:

0 nhận xét: